Geodezja i kartografia
Geodezja i kartografia
Studia inżynierskie pierwszego stopnia o profilu praktycznym, przygotowujące do pracy w zawodzie geodety — w wykonawstwie geodezyjnym, geodezyjnej obsłudze budownictwa i gospodarce nieruchomościami, z możliwością ubiegania się o uprawnienia zawodowe.
Informacje o wydziale
Studia
Program studiów 2025/2026
(otwiera się w nowej karcie)
Program studiów 2024/2025
(otwiera się w nowej karcie)
Program studiów 2023/2024
(otwiera się w nowej karcie)
Program studiów 2022/2023
(otwiera się w nowej karcie)
Program studiów 2021/2022
(otwiera się w nowej karcie)
Program studiów 2020/2021
(otwiera się w nowej karcie)
Program studiów 2019/2020
(otwiera się w nowej karcie)
Praktyki i rozwój
Praktyki zawodowe są integralną częścią kształcenia praktycznego studentów na kierunku geodezja i kartografia na studiach pierwszego stopnia o profilu praktycznym. Studenci, uczestnicy praktyk, utrwalają i doskonalą na nich umiejętności zdobyte w ramach zajęć realizowanych w Uczelni. Praktyki zawodowe w całym cyklu kształcenia realizowane są zgodnie z programem studiów i obejmują łącznie 720 godzin dydaktycznych realizowanych poza uczelnią, w zakładach pracy.
Harmonogram odbywania praktyk przedstawia się następująco:
- po 2 semestrze – 110 godzin realizowane w Starostwie,
- po 4 semestrze – 180 godzin w firmach geodezyjnych,
- po 6 semestrze – 320 godzin w firmach geodezyjnych,
- w 7 semestrze (październik) – 110 godzin w Starostwie.
Łączna liczba punktów ECTS, które student uzyskuje w ramach praktyk w całym cyklu kształcenia, wynosi 29. Praktyka zawodowa przygotowuje studentów do samodzielnych działań zawodowych i kształtuje ich postawy ukierunkowane na rozwój poznawczy, emocjonalny i psychomotoryczny.
Uczelnianym Koordynatorem ds. praktyk zawodowych jest dr inż. Piotr Maziarz. Kierunkowymi opiekunami praktyk zawodowych w roku akademickim 2024/2025 są: sem. IV, VI, VII (praktyka zawodowa w zakładzie pracy) – dr inż. Adam Palaszewski; sem. II (praktyka zawodowa w zakładzie pracy) – dr inż. Lesław Polny. Praktyka zawodowa realizowana jest w terminach i w wymiarze zapisanych w harmonogramie realizacji programu studiów.
Celem praktyk zawodowych jest nabycie, doskonalenie i utrwalanie umiejętności praktycznych przygotowujących studentów do samodzielnego wykonywania pracy zawodowej. Główne założenia realizowanych praktyk to m.in.: przygotowanie studenta do samodzielnego wykonywania zawodu po ukończeniu studiów; poszerzanie, pogłębianie i utrwalenie wiedzy merytorycznej i praktycznej; integracja wiedzy teoretycznej z praktyką; poznanie specyfiki pracy na różnych stanowiskach, w różnych warunkach i u różnych pracodawców; rozwijanie umiejętności praktycznych i samodzielności w rzeczywistych warunkach terenowych; nawiązanie kontaktów zawodowych; kształtowanie właściwych postaw wobec współpracowników, pracodawców i klientów oraz wysokiej kultury osobistej i postaw etycznych właściwych dla zawodu.
Harmonogram odbywania praktyk przedstawia się następująco:
- po 2 semestrze – 110 godzin realizowane w Starostwie,
- po 4 semestrze – 180 godzin w firmach geodezyjnych,
- po 6 semestrze – 320 godzin w firmach geodezyjnych,
- w 7 semestrze (październik) – 110 godzin w Starostwie.
Łączna liczba punktów ECTS, które student uzyskuje w ramach praktyk w całym cyklu kształcenia, wynosi 29. Praktyka zawodowa przygotowuje studentów do samodzielnych działań zawodowych i kształtuje ich postawy ukierunkowane na rozwój poznawczy, emocjonalny i psychomotoryczny.
Uczelnianym Koordynatorem ds. praktyk zawodowych jest dr inż. Piotr Maziarz. Kierunkowymi opiekunami praktyk zawodowych w roku akademickim 2024/2025 są: sem. IV, VI, VII (praktyka zawodowa w zakładzie pracy) – dr inż. Adam Palaszewski; sem. II (praktyka zawodowa w zakładzie pracy) – dr inż. Lesław Polny. Praktyka zawodowa realizowana jest w terminach i w wymiarze zapisanych w harmonogramie realizacji programu studiów.
Celem praktyk zawodowych jest nabycie, doskonalenie i utrwalanie umiejętności praktycznych przygotowujących studentów do samodzielnego wykonywania pracy zawodowej. Główne założenia realizowanych praktyk to m.in.: przygotowanie studenta do samodzielnego wykonywania zawodu po ukończeniu studiów; poszerzanie, pogłębianie i utrwalenie wiedzy merytorycznej i praktycznej; integracja wiedzy teoretycznej z praktyką; poznanie specyfiki pracy na różnych stanowiskach, w różnych warunkach i u różnych pracodawców; rozwijanie umiejętności praktycznych i samodzielności w rzeczywistych warunkach terenowych; nawiązanie kontaktów zawodowych; kształtowanie właściwych postaw wobec współpracowników, pracodawców i klientów oraz wysokiej kultury osobistej i postaw etycznych właściwych dla zawodu.
720 godzin
łącznie w cyklu studiów
29 ECTS
w programie studiów
110 + 180 + 320 + 110
godzin po II, IV, VI i w VII semestrze
Szczegóły organizacji praktyk
Podstawą prawną realizacji praktyk zawodowych poza uczelnią jest umowa między PANS w Jarosławiu a zakładem przyjmującym studenta na praktykę. Praktyki realizowane są w instytucjach (przedsiębiorstwach geodezyjnych) takich jak:
- duże firmy geodezyjne,
- przedsiębiorstwa geodezyjne zarejestrowane jako podmioty gospodarcze,
- Ośrodki Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej powiatowe i gminne,
- w wyjątkowych przypadkach geodeci z uprawnieniami mający zarejestrowaną działalność gospodarczą.
Uczelnia zapewnia studentom miejsca realizacji praktyk; listę przedsiębiorstw, które wyraziły zgodę na przyjęcie studentów, przygotowuje Uczelniany Koordynator ds. praktyk. Student może samodzielnie wybrać miejsce praktyki – podstawą skierowania jest wtedy pisemne oświadczenie kierownika przedsiębiorstwa geodezyjnego o zgodzie na odbycie praktyki zgodnie z programem i kartą praktyki, na co zgodę musi wyrazić dziekan wydziału.
Nadzór nad prawidłowym przebiegiem praktyk sprawuje kierunkowy opiekun praktyk zawodowych wspierany przez Uczelnianego Koordynatora ds. Praktyk Zawodowych. Do obowiązków kierunkowego opiekuna praktyk należy m.in.: zapoznanie studentów z Regulaminem studenckich praktyk zawodowych; opracowanie karty opisu zajęć (sylabusa); podanie do wiadomości studentów wymiaru, zasad i trybu odbywania oraz zaliczenia praktyki; przygotowanie harmonogramu praktyk w porozumieniu z Koordynatorem; dobór zakładów/stanowisk pracy zapewniający zgodność praktyki z programem i efektami uczenia się; współpraca z zakładami pracy; opracowanie harmonogramu kontroli; wizytowanie zakładów pracy i sporządzanie protokołów z wizytacji; zaliczenie praktyk oraz sporządzanie sprawozdań.
W każdym zakładzie pracy wyznaczeni są opiekunowie praktyk z ramienia firmy – osoby posiadające niezbędną wiedzę i doświadczenie. Do obowiązków opiekuna w miejscu odbywania praktyki należy m.in.: projektowanie zadań do samodzielnego wykonania, mobilizowanie studentów do aktywnego uczestnictwa, podpisanie ze studentem oświadczenia o zachowaniu tajemnicy zawodowej, nadzór merytoryczny, ocena przebiegu praktyki, współpraca z wydziałowym opiekunem praktyk oraz prowadzenie dokumentacji według ustalonego wzoru. Do obowiązków studenta należy m.in.: zapoznanie się z regulaminem i programem praktyk, prawidłowa realizacja celów praktyki, przestrzeganie terminów, zachowanie tajemnicy służbowej, prowadzenie dziennika praktyk oraz posiadanie ubezpieczenia OC i NNW na okres praktyk.
Praktyki zawodowe podlegają obowiązkowemu zaliczeniu z uzyskaniem oceny; warunkiem zaliczenia jest uzyskanie oceny pozytywnej. Zaliczenia dokonuje kierunkowy opiekun praktyk, który weryfikuje osiągnięcie efektów uczenia się i dokonuje wpisu do karty studenta. Realizacja efektów weryfikowana jest m.in. na podstawie dziennika praktyk, karty praktyk oraz opinii opiekuna z ramienia firmy. Kryteria oceny obejmują:
- wykonanie zadań odpowiadających efektom uczenia się określonym w programie praktyk,
- obserwację studenta (stosunek do zleconych zadań, poziom zaangażowania, przestrzeganie regulaminów, stosunek do współpracowników),
- ocenę dokumentacji potwierdzającej odbycie praktyki i osiągnięcie zakładanych efektów uczenia się.
Student pracujący zawodowo (zatrudnienie, staż, wolontariat) może zostać zwolniony z odbycia praktyki lub jej części, jeśli wykonywane czynności są ściśle powiązane z kierunkiem studiów. Istnieje również możliwość realizacji praktyk za granicą (m.in. w ramach programu Erasmus+), a studenci mogą ubiegać się o zwrot kosztów dojazdu i zakwaterowania (Zarządzenie Rektora nr 14/2021).
Zasady dyplomowania
Warunkiem ukończenia studiów na kierunku geodezja i kartografia, studia pierwszego stopnia o profilu praktycznym, jest uzyskanie pozytywnej oceny ze złożonego przed komisją egzaminu dyplomowego. Szczegółową procedurę prowadzenia i zakończenia inżynierskiej pracy dyplomowej oraz zasady jej oceny reguluje Zarządzenie Rektora nr 59/2024 z dnia 22.04.2024 r. w sprawie dyplomowania w Państwowej Akademii Nauk Stosowanych im. ks. B. Markiewicza w Jarosławiu.
PRACA DYPLOMOWA – INŻYNIERSKA
Komisja ds. Oceny Prac Dyplomowych zatwierdza temat pracy, cel, metodykę badawczą, aspekt praktyczny oraz proponowaną literaturę. Pracę student wykonuje samodzielnie pod nadzorem promotora; musi ona stanowić samodzielne rozwiązanie problemu inżynierskiego z zakresu geodezji i kartografii. Promotorem pracy inżynierskiej może być nauczyciel akademicki posiadający co najmniej stopień naukowy doktora; recenzenta powołuje dziekan na podstawie propozycji promotora. Praca może być pracą zespołową pod warunkiem, że udział każdego z jej twórców jest szczegółowo określony. Promotor zobowiązany jest do weryfikacji pracy przy użyciu Jednolitego Systemu Antyplagiatowego przed obroną.
EGZAMIN DYPLOMOWY
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego jest: złożenie wszystkich egzaminów przewidzianych w programie studiów; uzyskanie zaliczeń ze wszystkich zajęć, w tym praktyk zawodowych, oraz wymaganej liczby punktów ECTS; uzyskanie co najmniej ocen dostatecznych z pracy dyplomowej od promotora i recenzenta; złożenie wymaganych dokumentów. Egzamin dyplomowy ma formę ustną i odbywa się przed komisją powołaną przez dziekana (przewodniczący, promotor, recenzent). Składa się z dwóch części: obrony pracy dyplomowej (prezentacja pracy i odpowiedzi na pytania komisji) oraz części teoretycznej (weryfikacja wiedzy i umiejętności określonych w efektach uczenia się). Po egzaminie komisja ustala ocenę końcową.
UKOŃCZENIE STUDIÓW
Warunkiem ukończenia studiów jest: uzyskanie wszystkich zakładanych efektów uczenia się, zaliczenie wszystkich zajęć, uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS, złożenie egzaminu dyplomowego z wynikiem pozytywnym oraz pozytywna ocena pracy dyplomowej. Datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego. Ostateczny wynik studiów stanowi sumę: 0,5 oceny średniej arytmetycznej ze studiów oraz po 0,25 ocen z pracy dyplomowej i z egzaminu dyplomowego. Absolwent może otrzymać dyplom „z wyróżnieniem” po spełnieniu warunków określonych w Regulaminie Studiów (m.in. średnia z toku studiów nie niższa niż 4,60 oraz oceny bardzo dobre z pracy i egzaminu dyplomowego). W terminie 30 dni od ukończenia studiów uczelnia wydaje absolwentowi dyplom wraz z suplementem oraz ich 2 odpisy.
Lista zagadnień teoretycznych do egzaminu dyplomowego:
PRACA DYPLOMOWA – INŻYNIERSKA
Komisja ds. Oceny Prac Dyplomowych zatwierdza temat pracy, cel, metodykę badawczą, aspekt praktyczny oraz proponowaną literaturę. Pracę student wykonuje samodzielnie pod nadzorem promotora; musi ona stanowić samodzielne rozwiązanie problemu inżynierskiego z zakresu geodezji i kartografii. Promotorem pracy inżynierskiej może być nauczyciel akademicki posiadający co najmniej stopień naukowy doktora; recenzenta powołuje dziekan na podstawie propozycji promotora. Praca może być pracą zespołową pod warunkiem, że udział każdego z jej twórców jest szczegółowo określony. Promotor zobowiązany jest do weryfikacji pracy przy użyciu Jednolitego Systemu Antyplagiatowego przed obroną.
EGZAMIN DYPLOMOWY
Warunkiem dopuszczenia do egzaminu dyplomowego jest: złożenie wszystkich egzaminów przewidzianych w programie studiów; uzyskanie zaliczeń ze wszystkich zajęć, w tym praktyk zawodowych, oraz wymaganej liczby punktów ECTS; uzyskanie co najmniej ocen dostatecznych z pracy dyplomowej od promotora i recenzenta; złożenie wymaganych dokumentów. Egzamin dyplomowy ma formę ustną i odbywa się przed komisją powołaną przez dziekana (przewodniczący, promotor, recenzent). Składa się z dwóch części: obrony pracy dyplomowej (prezentacja pracy i odpowiedzi na pytania komisji) oraz części teoretycznej (weryfikacja wiedzy i umiejętności określonych w efektach uczenia się). Po egzaminie komisja ustala ocenę końcową.
UKOŃCZENIE STUDIÓW
Warunkiem ukończenia studiów jest: uzyskanie wszystkich zakładanych efektów uczenia się, zaliczenie wszystkich zajęć, uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS, złożenie egzaminu dyplomowego z wynikiem pozytywnym oraz pozytywna ocena pracy dyplomowej. Datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego. Ostateczny wynik studiów stanowi sumę: 0,5 oceny średniej arytmetycznej ze studiów oraz po 0,25 ocen z pracy dyplomowej i z egzaminu dyplomowego. Absolwent może otrzymać dyplom „z wyróżnieniem” po spełnieniu warunków określonych w Regulaminie Studiów (m.in. średnia z toku studiów nie niższa niż 4,60 oraz oceny bardzo dobre z pracy i egzaminu dyplomowego). W terminie 30 dni od ukończenia studiów uczelnia wydaje absolwentowi dyplom wraz z suplementem oraz ich 2 odpisy.
Lista zagadnień teoretycznych do egzaminu dyplomowego:
- Podstawowe pojęcia i definicje w geodezji inżynieryjnej i przemysłowej.
- Rodzaje osnów geodezyjnych stosowanych w pracach inżynieryjnych.
- Metody wyznaczania przemieszczeń i deformacji obiektów budowlanych.
- Techniki pomiarowe stosowane w monitoringu konstrukcji i obiektów inżynieryjnych.
- Zastosowanie niwelacji precyzyjnej w badaniach przemieszczeń pionowych.
- Nowoczesne instrumenty geodezyjne stosowane w geodezji inżynieryjnej: tachimetry, skanery laserowe, GNSS.
- Techniki pomiarów satelitarnych GNSS w geodezji inżynieryjnej.
- Zastosowanie skaningu laserowego w inwentaryzacji obiektów inżynieryjnych i przemysłowych.
- Zasady działania i kalibracji tachimetrów elektronicznych.
- Fotogrametria bliskiego zasięgu w analizie i dokumentacji obiektów inżynieryjnych.
- Zasady zakładania osnów pomiarowych dla obiektów inżynieryjnych.
- Rola geodety w procesie realizacji inwestycji budowlanych.
- Geodezyjne wspomaganie projektowania i budowy infrastruktury liniowej (drogi, mosty, rurociągi).
- Metody geodezyjnego wytyczania obiektów inżynieryjnych w terenie.
- Modelowanie 3D i BIM (Building Information Modeling) w geodezji inżynieryjnej.
- Geodezyjne metody badania pionowości i poziomości konstrukcji budowlanych.
- Geodezyjna obsługa maszyn i urządzeń budowlanych w technologii Machine Control.
- Zasady pomiarów i monitoringu konstrukcji narażonych na działanie sił dynamicznych (np. mosty, wieżowce).
- Geodezja przemysłowa w montażu precyzyjnym konstrukcji stalowych i maszyn.
- Normy i standardy geodezyjne w zakresie dokumentacji i pomiarów inżynieryjnych.
- Kształtowanie krzywoliniowych tras komunikacyjnych – definicja i zastosowanie klotoidy, łuków kołowych i przejściowych.
- Geodezyjne metody wytyczania tras drogowych i kolejowych z uwzględnieniem krzywych poziomych i pionowych.
- Obliczanie parametrów geometrycznych tras komunikacyjnych oraz tworzenie profili podłużnych i poprzecznych.
- Pomiar, analiza i obliczanie objętości wyrobisk i zwałowisk na potrzeby inwestycji budowlanych.
- Tworzenie modeli 3D wyrobisk i zwałowisk przy użyciu skaningu laserowego oraz dronów.
- Metody geodezyjne obliczania bilansów mas ziemnych dla projektów inżynieryjnych.
- Podstawowe pojęcia w fotogrametrii – definicja, rodzaje i zastosowania.
- Zasady projektowania osnów fotogrametrycznych – geodezyjnych i aerotriangulacyjnych.
- Rodzaje zdjęć fotogrametrycznych – zdjęcia pionowe, ukośne i stereoskopowe.
- Proces fotogrametrycznej rektyfikacji zdjęć – metody i zastosowania.
- Stereoskopia w fotogrametrii – zasada działania i zastosowanie stereoskopów.
- Zasady tworzenia ortofotomapy – proces technologiczny i wymagania dokładnościowe.
- Modelowanie trójwymiarowe w fotogrametrii – zastosowania i oprogramowanie.
- Bezzałogowe statki powietrzne (UAV) w fotogrametrii – planowanie misji, rodzaje sensorów i analiza wyników.
- Podstawowe techniki analizy teledetekcyjnej – klasyfikacja obrazów i analizy wielospektralne.
- Rodzaje sensorów teledetekcyjnych – różnice między pasywnymi i aktywnymi sensorami oraz ich zastosowania.
- Zastosowanie danych satelitarnych w teledetekcji – analiza danych multispektralnych i radarowych.
- Rozdzielczość obrazów teledetekcyjnych – przestrzenna, spektralna, radiometryczna i czasowa.
- Analiza NDVI w teledetekcji – zastosowanie w monitorowaniu roślinności i środowiska
- Teledetekcja termalna – zasady działania i zastosowania w monitoringu środowiskowym.
- Technologia skanowania laserowego (LiDAR) – zasada działania i zastosowania w geodezji i kartografii.
- Rodzaje skanerów laserowych – naziemne, lotnicze i mobilne – charakterystyka i przykłady zastosowań.
- Obróbka chmury punktów w skanowaniu laserowym – podstawowe procesy: filtracja, klasyfikacja, interpolacja
- Tworzenie modeli 3D z wykorzystaniem danych LiDAR – proces przetwarzania i zastosowania.
- Analiza danych LiDAR w hydrologii i zarządzaniu środowiskiem – przykłady praktyczne.
- Kalibracja i weryfikacja dokładności danych LiDAR – metody i narzędzia.
- Integracja fotogrametrii, teledetekcji i LiDAR – przykłady zastosowań w projektach geodezyjnych.
- Techniki multisensoryczne w monitorowaniu infrastruktury – mosty, drogi, linie energetyczne.
- Ocena jakości danych fotogrametrycznych i teledetekcyjnych – kryteria dokładnościowe i metody kontroli.
- Zastosowanie teledetekcji w zarządzaniu kryzysowym – monitoring klęsk żywiołowych i ocena strat.
- Przyszłość i nowe kierunki rozwoju w fotogrametrii, teledetekcji i skanowaniu laserowym – trendy technologiczne i wyzwania
- Pomiary kątowe w geodezji – metody pomiaru kątów poziomych i pionowych oraz ich zastosowanie.
- Pomiary odległościowe – metody pomiaru odległości (taśmą, dalmierzem optycznym i elektronicznym).
- Zasada działania i budowa teodolitu – rodzaje teodolitów i ich zastosowania w pomiarach geodezyjnych.
- Tachimetria klasyczna i elektroniczna – techniki pomiarów tachimetrycznych oraz podstawowe zastosowania.
- Budowa i zasada działania niwelatorów – rodzaje niwelatorów (libellowe, automatyczne i cyfrowe).
- Podstawowe metody niwelacji – niwelacja geometryczna, trygonometryczna i precyzyjna.
- Pomiary realizacyjne w geodezji – wytyczenie prostych, łuków i innych elementów geometrycznych w terenie.
- Instrukcje geometryczne w geodezji – wcięcie w przód, wstecz i w bok oraz ich zastosowania praktyczne.
- Zakładanie i pomiar osnów geodezyjnych – osnowy poziome i wysokościowe, metody zakładania.
- Azymuty i kąty w geodezji – wyznaczanie azymutów, kątów poziomych i pionowych oraz ich konwersje.
- Obliczanie odległości ze współrzędnych – wzory i metody praktycznego zastosowania w geodezji.
- Układy współrzędnych w geodezji – lokalne i globalne układy współrzędnych (np. PUWG 1992, WGS84).
- Transformacje współrzędnych geodezyjnych – wzory i metody praktycznego zastosowania.
- Metody obliczania powierzchni w geodezji – techniki analityczne i graficzne.
- Podstawy odbiorników GPS i GNSS – zasada działania, rodzaje obserwacji oraz podstawowe zastosowania.
- Pomiar statyczny i kinematyczny GNSS – różnice i praktyczne zastosowania w geodezji.
- Zastosowanie technologii RTK w geodezji – technika pomiarów i dokładności.
- Podstawowe pojęcia geodezyjne – elipsoida, geoid, poziomica, azymut, kierunek.
- Podstawowe obliczenia w niwelacji – wyrównywanie niwelacji liniowej, zamkniętej i sieciowej.
- Pomiary sytuacyjno-wysokościowe – metody i zastosowania.
- Kalibracja i sprawdzanie instrumentów geodezyjnych – metody kontroli dokładności narzędzi pomiarowych.
- Rzutowanie map geodezyjnych – podstawy odwzorowań kartograficznych i ich wpływ na wyniki pomiarów.
- Podstawy geodezji satelitarnej – systemy GNSS, ich struktura i zastosowania w praktyce geodezyjnej.
- Techniki wyrównywania obserwacji geodezyjnych – metody minimalizacji błędów w pomiarach.
- Dokumentacja geodezyjna – sporządzanie i interpretacja operatów geodezyjnych oraz szkiców polowych
- Podstawowe pojęcia kartograficzne – definicja mapy, treść mapy, skala i generalizacja kartograficzna.
- Rodzaje map i ich zastosowania – mapy topograficzne, tematyczne, nawigacyjne i specjalistyczne.
- Historia kartografii – rozwój metod kartograficznych od czasów klasycznych do współczesności.
- Elementy treści mapy – odwzorowania terenu, siatka kartograficzna, rzeźba terenu, obiekty sytuacyjne.
- Skale map i ich wpływ na szczegółowość – rodzaje skal (liczbowa, mianowana, liniowa) i ich interpretacja.
- Odwzorowania kartograficzne – rodzaje odwzorowań (azymutalne, walcowe, stożkowe) i ich zastosowania.
- Kartograficzne układy współrzędnych w Polsce – PUWG 1965, PUWG 1992, PUWG 2000.
- Metody prezentacji kartograficznej – izolinie, metoda powierzchniowa, kropkowa, kartogram, kartodiagram.
- Generalizacja map – rodzaje, cele i procesy związane z uproszczeniem treści kartograficznej
- Symbole kartograficzne – rodzaje znaków, ich funkcje i zastosowanie w mapach klasycznych i cyfrowych.
- Interpretacja rzeźby terenu na mapach – metody przedstawiania wysokości (poziomice, cieniowanie, hipsometria).
- Tworzenie i aktualizacja map topograficznych – etapy i narzędzia stosowane w procesie kartograficznym.
- Systemy informacji geograficznej (GIS) – definicja, struktura i zastosowania w kartografii cyfrowej.
- Formaty danych kartograficznych – wektorowe (shapefile, GeoJSON), rastrowe (GeoTIFF, JPEG) i ich właściwości.
- Źródła danych kartograficznych – zdjęcia lotnicze, obrazy satelitarne, dane lidarowe, pomiary terenowe.
- Cyfrowe modele terenu (DTM i DSM) – różnice, metody tworzenia i zastosowania w kartografii.
- Podstawy geowizualizacji – narzędzia, techniki i metody prezentacji przestrzennej danych geograficznych.
- Tworzenie map w oprogramowaniu GIS – podstawowe funkcje i narzędzia ArcGIS, QGIS
- Projektowanie kartograficzne – zasady estetyki, czytelności i funkcjonalności map.
- Zasady sporządzania legendy mapy – tworzenie legend dla map tematycznych i topograficznych.
- Mapy interaktywne i aplikacje webowe – tworzenie map w technologiach cyfrowych (np. Mapbox, Leaflet).
- Kartografia nawigacyjna – mapy dla transportu drogowego, morskiego i lotniczego, specyfika ich tworzenia.
- Kartografia mobilna i aplikacje mapowe – Google Maps, OpenStreetMap i inne przykłady zastosowań.
- Struktura i zakres danych EGiB – rodzaje informacji katastralnych, ich źródła i sposób aktualizacji.
- Klasyfikacja gruntów – rodzaje użytków gruntowych i zasady ich klasyfikacji w Polsce.
- Podstawy prawne funkcjonowania katastru – ustawy i rozporządzenia regulujące kataster nieruchomości w Polsce.
- Oznaczenia działek ewidencyjnych – zasady identyfikacji działek w rejestrze gruntów i budynków.
- Podział i scalenie nieruchomości – procedury geodezyjne i prawne związane z podziałami i scaleniami gruntów.
- Granice nieruchomości w geodezji prawnej – wyznaczanie i wznowienie granic działek oraz rozgraniczenia.
- Systemy katastralne w Polsce i na świecie – porównanie modeli jedno- i dwuwarstwowych katastru.
- Geodezyjna obsługa postępowań administracyjnych – podział, scalanie, wywłaszczenia i komunalizacja gruntów.
- Dokumentacja geodezyjno-prawna – rodzaje operatów geodezyjnych i ich znaczenie w postępowaniach prawnych
- Podstawy gospodarki nieruchomościami – definicja nieruchomości, rodzaje i formy własności w Polsce.
- Zarządzanie nieruchomościami – cele, zadania i zasady funkcjonowania zarządców nieruchomości.
- Planowanie przestrzenne a gospodarka nieruchomościami – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i decyzje administracyjne.
- Nieruchomości publiczne i prywatne – zasady gospodarowania mieniem państwowym i komunalnym.
- Użytkowanie wieczyste – zasady, cel i różnice w stosunku do własności nieruchomości.
- Podstawy wywłaszczeń i odszkodowań – procedury i zasady ustalania rekompensaty za wywłaszczone nieruchomości.
- Zasady scalania i wymiany gruntów – procedura oraz cele scalania gruntów w gospodarce nieruchomościami.
- Podstawowe pojęcia w wycenie nieruchomości – wartość rynkowa, katastralna, odtworzeniowa i inwestycyjna.
- Podstawy prawne wyceny nieruchomości – ustawa o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia wykonawcze.
- Metody wyceny nieruchomości – porównawcza, dochodowa, kosztowa i mieszana – charakterystyka i zastosowanie.
- Proces wyceny nieruchomości – etapy wyceny, analiza rynku i sporządzenie operatu szacunkowego.
- Analiza rynku nieruchomości – czynniki wpływające na wartość nieruchomości (lokalizacja, przeznaczenie, infrastruktura).
- Operat szacunkowy – struktura, zawartość i znaczenie dokumentu w procesach gospodarki nieruchomościami.
- Wycena nieruchomości rolnych i leśnych – specyfika wyceny gruntów o różnym przeznaczeniu.
- Wpływ czynników przestrzennych i środowiskowych na wartość nieruchomości – analiza uwarunkowań lokalizacyjnych
- Podstawowe pojęcia i definicje w zakresie GIS i SIT
- Struktury danych przestrzennych: wektorowe i rastrowe.
- Modele danych w GIS: model topologiczny i nietopologiczny.
- Procesy digitalizacji danych przestrzennych i ich znaczenie w GIS.
- Bazy danych przestrzennych: koncepcje projektowania i zarządzania.
- Systemy współrzędnych i transformacje między układami georeferencyjnymi.
- Metody pozyskiwania danych do systemów GIS (teledetekcja, skanowanie laserowe, GPS).
- Integracja danych przestrzennych z różnych źródeł w systemach informacji geograficznej.
- Analizy przestrzenne w GIS: warstwowe, buforowe i sieciowe.
- Tworzenie map tematycznych w środowisku GIS.
- Znaczenie metadanych w systemach informacji geograficznej.
- Systemy informacji o terenie w zarządzaniu przestrzennym i planowaniu.
- Zastosowanie GIS w geodezji i kartografii. Analiza danych rastrowych: ortofotomapy, modele wysokościowe terenu (DEM/DTM).
- Aplikacje GIS w ochronie środowiska i gospodarce wodnej.
- Znaczenie systemów informacji geograficznej w zarządzaniu kryzysowym.
- Zastosowanie GIS w transporcie i logistyce.
- Wizualizacja danych przestrzennych: 2D, 3D i animacje GIS.
- Systemy informacji przestrzennej w katastrze i gospodarce nieruchomościami.
- Zastosowanie GIS w monitoringu zjawisk przyrodniczych (np. powodzie, osuwiska).
- Znaczenie systemów open-source (np. QGIS) w rozwoju technologii GIS.
- Chmury punktów i ich zastosowanie w systemach informacji przestrzennej
- Rozwój technologii mobilnych i ich zastosowanie w GIS (np. aplikacje terenowe).
- Podstawy programowania w GIS: automatyzacja procesów analitycznych (np. Python).
- Wyzwania związane z danymi przestrzennymi: dokładność, aktualność, integracja danych.
- Podstawowe pojęcia rachunku wyrównawczego: obserwacja, niewiadoma, warunek, błąd pomiaru.
- Podział błędów pomiarowych: systematyczne, przypadkowe i grubych błędów.
- Pojęcie i znaczenie średniego błędu w rachunku wyrównawczym.
- Prawo propagacji błędów w geodezji: teoria i zastosowanie.
- Metoda najmniejszych kwadratów (MNK): podstawy teoretyczne i zastosowania.
- Równania obserwacyjne w MNK: budowa i interpretacja.
- Tworzenie równań warunkowych w pomiarach geodezyjnych.
- Ocena dokładności wyników pomiarowych i niewiadomych w MNK.
- Obliczanie elipsoidy błędu: zastosowanie w geodezji.
- Ocena wiarygodności wyników pomiarowych: testy statystyczne w geodezji.
- Analiza zgodności wyników pomiarów przy wykorzystaniu testów statystycznych (np. test t-Studenta, test chi-kwadrat).
- Wyrównanie sieci niwelacyjnej: zagadnienia teoretyczne i praktyczne.
- Wyrównanie sieci poziomej: budowa modelu matematycznego i interpretacja wyników.
- Wyrównanie sieci przestrzennej: specyfika i zastosowania.
- Rachunek błędów przy pomiarach GPS: analiza i wyrównanie wyników.
- Zastosowanie macierzy wag w wyrównaniu sieci geodezyjnych.
- Wyznaczanie współczynników wagowych w pomiarach geodezyjnych.
- Wielorakie modele regresji w analizie danych geodezyjnych.
- Testowanie hipotez statystycznych w analizie danych pomiarowych.
- Zastosowanie analizy wariancji (ANOVA) w badaniach geodezyjnych.
- Obliczanie współczynnika determinacji w analizie regresji.
- Znaczenie rozkładów statystycznych (normalny, Poissona, jednostajny) w geodezji i kartografii.
- Budowa i interpretacja histogramów oraz wykresów rozkładu błędów pomiarowych.
- Podstawowe pojęcia geodezji wyższej: geoidy, elipsoidy, układy odniesienia.
- Transformacje współrzędnych między układami geodezyjnymi (np. WGS84, ETRS89, PL-2000, PL-1992).
- Modelowanie powierzchni Ziemi: geoida, elipsoida i ich znaczenie w geodezji.
- Metody wyznaczania azymutu, odległości i różnicy wysokości na elipsoidzie.
- Konstrukcja i zastosowanie lokalnych układów odniesienia w geodezji.
- Systemy satelitarne GNSS: GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou – porównanie i zastosowania.
- Podstawy pomiarów GNSS: tryby statyczne i kinematyczne (RTK, PPK).
- Wyznaczanie współrzędnych punktów za pomocą technik GNSS – zasady i dokładność.
- Błędy i zakłócenia w pomiarach GNSS: źródła i metody eliminacji.
- Astronomia geodezyjna: wyznaczanie szerokości, długości geograficznej i azymutu astronomicznego.
- Zastosowanie obserwacji satelitarnych w geodezji – geodynamika, monitorowanie deformacji.
- Integracja technik GNSS z geodezją wyższą w pomiarach wysokościowych.
- Globalne systemy nawigacji satelitarnej w monitorowaniu ruchów tektonicznych i deformacji skorupy ziemskiej.
- Wyznaczanie parametrów geoidy metodami satelitarnymi.
- Czas i jego rola w astronomii geodezyjnej: systemy czasu UTC, GPST, TAI.
- Tyczenie i inwentaryzacja obiektów za pomocą nowoczesnych technik zintegrowanych GNSS i laserowych
- Podstawy tyczenia obiektów inżynierskich: przygotowanie danych i realizacja pomiarów.
- Zasady i procedury tyczenia obiektów liniowych (np. dróg, rurociągów).
- Metody tyczenia za pomocą GNSS: dokładność, ograniczenia i zastosowania.
- Zintegrowane techniki GNSS i stacji totalnych w tyczeniu obiektów inżynierskich.
- Tyczenie obiektów wielkokubaturowych: hale, mosty, wieżowce – procedury i wyzwania.
- Inwentaryzacja obiektów budowlanych za pomocą skanowania laserowego 3D – sprzęt i oprogramowanie.
- Techniki skanowania mobilnego i ich zastosowanie w inwentaryzacji infrastruktury liniowej.
- Zastosowanie dronów wyposażonych w lidar w geodezji – inwentaryzacja i monitoring.
- Obliczenia objętości na podstawie danych z chmur punktów – oprogramowanie i metody.
- Modelowanie BIM (Building Information Modeling) w inwentaryzacji obiektów budowlanych.
- Analiza danych z lidarów naziemnych i mobilnych – proces przetwarzania i interpretacja wyników.
- Kalibracja i kontrola jakości danych z technik GNSS i lidarowych w pomiarach inżynierskich.
- Automatyzacja procesów inwentaryzacyjnych z użyciem technologii zintegrowanych (GNSS, lidar, fotogrametria).
- Porównanie technik GNSS i lidar w kontekście dokładności i zastosowania w inwentaryzacji obiektów.
Opiekunowie roku
Kierownik zakładu
dr inż.
Monika Balawejder
Adiunkt w jednostce Wydział Inżynierii Technicznej
prof.ucz.dr hab.inż.
Janusz Dąbrowski
prof.dr hab.inż.
Konrad Eckes
dr inż.
Katarzyna Banaś
dr inż.
Marek Banaś
dr inż.
Marek Kulczycki
dr inż.
Lesław Polny
mgr inż.
Łukasz Woźniak
Koncepcja kształcenia
Koncepcja kształcenia realizowana na kierunku geodezja i kartografia, studia pierwszego stopnia o profilu praktycznym, jest zgodna z misją i głównymi celami strategicznymi Uczelni, sformułowanymi w Strategii Rozwoju Uczelni na lata 2021–2025. Misją PANS w Jarosławiu jest troska o kształcenie młodzieży na najwyższym poziomie dla potrzeb społeczno-gospodarczych środowiska lokalnego, regionu i kraju, w oparciu o wartości płynące z nauczania społecznego patrona Uczelni – bł. ks. Bronisława Markiewicza. Kierunek przyporządkowano do dyscypliny inżynieria lądowa, geodezja i transport; przygotowuje on absolwentów do realizacji zadań związanych z geodezyjną obsługą szeroko pojętego budownictwa oraz gospodarką nieruchomościami. Efekty uczenia się określone są przede wszystkim ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne, ustawą Prawo budowlane, ustawą o gospodarce nieruchomościami oraz ustawą o infrastrukturze informacji przestrzennej.
Zakres kształcenia
Na kierunku kształcona jest młodzież w zakresie szeroko pojętej geodezji stosowanej, której zadaniem jest:
- wyznaczanie położenia obiektów w przestrzeni geograficznej,
- gromadzenie i udostępnianie danych o tych obiektach w formie przetworzonej, użytecznej dla celów gospodarczych, administracyjnych i obronnych,
- obrazowanie przestrzeni geograficznej z dużą szczegółowością – od map topograficznych do wielkoskalowych map gospodarczych i inżynierskich,
- monitorowanie stabilności i deformacji obiektów geograficznych.
Kształcenie obejmuje także relacje prawne dotyczące obiektów przestrzeni geograficznej (ewidencja gruntów i budynków, relacje prawne do działek i infrastruktury naziemnej oraz podziemnej) oraz wnoszenie do przestrzeni obiektów projektowanych (lokalizacja obiektów, pomiar realizacyjny, monitorowanie deformacji).
Cele kształcenia i sylwetka absolwenta
Celem kształcenia jest przygotowanie absolwentów do pracy w zawodzie geodety – z wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami społecznymi niezbędnymi do szeroko rozumianego wykonawstwa geodezyjnego, w tym do realizacji obowiązków na stanowiskach w administracji samorządowej. Absolwent – inżynier geodezji i kartografii:
- będzie przygotowany do wszczęcia procedury ubiegania się o uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii,
- będzie przygotowany do świadomego wykonywania zawodu geodety samodzielnie lub w zespole oraz do współpracy ze specjalistami zawodów pokrewnych,
- będzie rozumiał potrzebę systematycznego doskonalenia zawodowego,
- będzie przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia oraz różnych form kształcenia podyplomowego,
- będzie podnosił poziom umiejętności w zakresie obsługi nowego sprzętu pomiarowego i oprogramowania oraz zmieniających się uwarunkowań prawnych,
- będzie wykonywał zawód ze szczególną starannością, zgodnie z zasadami etyki zawodowej i uregulowaniami prawnymi.
Realizacja i jakość kształcenia
W harmonogramie realizacji programu studiów wyodrębniono grupy zajęć: kształcenia ogólnego, kształcenia podstawowego, kształcenia kierunkowego, zajęcia specjalistyczne, zajęcia dyplomujące oraz praktykę zawodową. W ramach wykładów studenci zdobywają wiedzę teoretyczną (m.in. matematyczne podstawy geodezji, teoria pomiarów geodezyjnych, prawne aspekty geodezji i kartografii), a w ramach ćwiczeń, laboratoriów, zajęć praktycznych, warsztatów terenowych i praktyk – umiejętności praktyczne i kompetencje społeczne, w tym posługiwanie się językiem obcym na poziomie B2. Proces kształcenia prowadzą nauczyciele akademiccy i geodeci posiadający państwowe uprawnienia zawodowe oraz prowadzący działalność gospodarczą w zakresie geodezji i kartografii, a jest on wspierany prowadzonymi badaniami naukowymi.
Rada Pracodawców – współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym
Od wielu lat Wydział Inżynierii Technicznej PANS w Jarosławiu współpracuje z kilkunastoma firmami geodezyjnymi – interesariuszami zewnętrznymi. Są to firmy z sektora usług geodezyjno-kartograficznych, fotogrametrycznych i teledetekcyjnych, a także urzędy związane z geodezją i kartografią, instytucje i stowarzyszenia branżowe. Współpraca odbywa się na forum Rady Pracodawców, w skład której wchodzą przedstawiciele interesariuszy oraz pracownicy Wydziału. Rada Pracodawców powołana została przez Dziekana Wydziału jako ciało doradcze w procesie kształcenia studentów na kierunku geodezja i kartografia, a współpracę reguluje Zarządzenie Rektora PANS w Jarosławiu nr 39/2024 z dnia 22 marca 2024 r. w sprawie funkcjonowania Rad Pracodawców działających w PANS w Jarosławiu. Rada pełni funkcję ciała doradczego i opiniującego efekty uczenia się oraz inne elementy programu studiów, zgłasza uwagi w celu podnoszenia atrakcyjności procesu kształcenia i dostosowania oferty do oczekiwań rynku pracy oraz aktywnie uczestniczy w przygotowaniu programu praktyk studenckich.
- Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych GEOMIAR sp. z o.o., Jarosław,
- GEODRAW Wojciech Musz, Rzeszów,
- Stowarzyszenie Geodetów Polskich oddział Rzeszów,
- Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Informatyczne GEOBIT, Łańcut,
- ProGea 4D Sp. z o.o., Kraków,
- GEOKART – INTERNATIONAL Sp. z o.o., Rzeszów,
- GEO-NEXT Usługi geodezyjne Marcin Dudzik, Kraśnik,
- Biuro Projektowe CENTER-PROJEKT mgr inż. Marcin Rymarz, Jarosław,
- GEOPOL S.C. Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Piotr Ożóg, Marek Szelepa, Przeworsk,
- Usługi Geodezyjne GEORAD, Leżajsk,
- GEORES Sp. z o.o., Rzeszów,
- OPGK, Rzeszów,
- Firma Geodezyjno-Kartograficzna „GEOSET” s.c., Jasło,
- Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Jarosławiu,
- Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Przemyślu,
- Podkarpackie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych, Rzeszów,
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków z siedzibą w Przemyślu.
Losy absolwentów
W Państwowej Akademii Nauk Stosowanych corocznie dokonuje się badania losów absolwentów kierunków studiów przy pomocy kwestionariusza ankiety. Celem śledzenia losów absolwentów jest m.in. uzyskanie informacji na temat aktualnej sytuacji zawodowej absolwentów na rynku pracy (w tym zgodności zatrudnienia z profilem i poziomem wykształcenia), opinii absolwentów na temat przydatności wiedzy, umiejętności i kompetencji zdobytych w procesie kształcenia oraz informacji na temat dalszych planów edukacyjnych i zawodowych.
Absolwenci kierunku geodezja i kartografia, studia pierwszego stopnia o profilu praktycznym, w 2023 r. wskazali jako szczególnie przydatne w pracy zawodowej treści programowe: wycenę nieruchomości, obsługę programów geodezyjnych, zagadnienia geodezji inżynieryjnej, praktyki w zakładzie pracy, zajęcia praktyczne oraz warsztaty terenowe. Zdecydowana większość absolwentów podjęła studia na tym samym kierunku na studiach drugiego stopnia PANS w Jarosławiu.
Absolwenci kierunku geodezja i kartografia, studia pierwszego stopnia o profilu praktycznym, w 2023 r. wskazali jako szczególnie przydatne w pracy zawodowej treści programowe: wycenę nieruchomości, obsługę programów geodezyjnych, zagadnienia geodezji inżynieryjnej, praktyki w zakładzie pracy, zajęcia praktyczne oraz warsztaty terenowe. Zdecydowana większość absolwentów podjęła studia na tym samym kierunku na studiach drugiego stopnia PANS w Jarosławiu.
Oceniając nabyte podczas studiów umiejętności jako szczególnie przydatne w pracy zawodowej, absolwenci wskazali:
umiejętności związane z obsługą programów geodezyjnych,
kompetencje społeczne z uwzględnieniem komunikacji interpersonalnej,
kwalifikacje zawodowe uzyskane na studiach w PANS w Jarosławiu, w tym umiejętności do wykonywania zawodu geodety.
Masz pytania?
Skontaktuj się z Dziekanatem Wydziału Inżynierii Technicznej - pomożemy w sprawach toku studiów, praktyk, dyplomowania i dokumentów.