Europejskie i Krajowe Ramy Kwalifikacji
Informacje o jakości kształcenia
Podstawowe definicje
Kwalifikacja
formalny wynik procesu oceny i walidacji przeprowadzonej przez właściwy organ potwierdzający, że osoba ucząca się uzyskała efekty uczenia się (kompetencje) zgodne z określonymi standardami (dyplom, świadectwo, certyfikat…).
Efekty uczenia się
określenie tego, co uczący się wie, rozumie i potrafi wykonać po ukończeniu okresu uczenia się. Wyrażone są w kategoriach wiedzy, umiejętności i innych kompetencji. Zaleca się, aby efekty uczenia się stanowiły podstawowy element budowy wszelkich programów nauczania.
Deskryptor
ogólne stwierdzenia określające zakładane efekty kształcenia na każdym stopniu kształcenia na poziomie wyższym.
Europejskie (w tym bolońskie) ramy kwalifikacji
wspólny system odniesienia (uniwersalny język przekładu), który wiąże krajowe ramy kwalifikacji.
Krajowe ramy kwalifikacji
narzędzie służące do opisu i klasyfikowania kwalifikacji ze względu na poziomy osiągnięć scharakteryzowane wedle przyjętych w danym kraju zestawów kryteriów mających jednak jasne odniesienia do ram europejskich.
Europejska Rama Kwalifikacji
Qualification Framework for European Higher Education Area (QF for EHEA) – Ramy Kwalifikacji dla Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego (RK dla EOSW) przygotowane zostały w ramach Procesu Bolońskiego. W roku 2005 przyjęte razem z Komunikatem Ministrów z Bergen.
Ramy Kwalifikacji dla Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego wyznaczają trzy podstawowe poziomy kształcenia na poziomie wyższym – trzy stopnie studiów i są opisane za pomocą deskryptorów w trzech kategoriach:
Wiedzy i jej rozumienia
Umiejętności
Postaw
Ważny etap wdrażania KRK
Polska zobowiązana jest do przyjęcia i „samopotwierdzenia” Krajowych Ram Kwalifikacji do roku 2012.
Europejskie Ramy Kwalifikacji
European Qualifications Framework „EQF” otrzymały rekomendację Parlamentu Europejskiego w roku 2008. Termin odniesienia kwalifikacji danego kraju do Ram Europejskich był w roku 2010. Wyznaczono 8 poziomów kwalifikacji na podstawie następujących atrybutów:
poziomu wiedzy (głębi zrozumienia)
umiejętności (ich złożoności, wyrafinowania)
innych kompetencji (competence)
Krajowe Ramy Kwalifikacji
Czym jest Polska Rama Kwalifikacji?
Polska Rama Kwalifikacji (PRK) to system porządkujący kwalifikacje nadawane w Polsce. Umożliwia określenie poziomu wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych zdobywanych na kolejnych etapach edukacji.
Krajowy system kwalifikacji
PRK porządkuje kwalifikacje zdobywane w Polsce i przypisuje je do odpowiednich poziomów.
Efekty uczenia się
Każdy poziom kwalifikacji opisany jest przez wiedzę, umiejętności oraz kompetencje społeczne.
Powiązanie z Europą
PRK jest zgodna z Europejską Ramą Kwalifikacji, co ułatwia porównywanie kwalifikacji w różnych krajach.
Ważny komunikat
Od roku 2012 na każdym świadectwie, dyplomie powinien być umieszczony poziom Ram Europejskich.
Główne cele wprowadzenia Polskich Ram Kwalifikacji
Przejście z systemu edukacji opartego na „nauczaniu i treściach programowych” do systemu opartego na „efektach uczenia się”
Stworzenie systemu dogodnego dla realizacji strategii uczenia się przez całe życie – między innymi system walidacji efektów uczenia się poza-formalnego i nieformalnego i na tej podstawie nadawanie kwalifikacji uczącym się,
Uelastycznienie systemu edukacji – między innymi stworzenie praktycznych możliwości szybkiego reagowania na nowe potrzeby społeczeństwa i rynku pracy
Zapewnienie większej integracji wszystkich trzech sektorów edukacji w Polsce
- ogólnej,
- wyższej,
- zawodowe.
Stworzenie warunków ułatwiających uznawanie kwalifikacji nadawanych w Polsce w innych krajach, zwłaszcza w państwach członkowskich UE,
Zrealizowanie zobowiązań wynikających z uregulowań w ramach UE.
Polska Rama Kwalifikacji w praktyce
Wdrożenie Polskiej Ramy Kwalifikacji ma istotne znaczenie dla rozwoju szkolnictwa wyższego. Dla uczelni oznacza większą elastyczność w tworzeniu programów studiów oraz nowe podejście do zapewniania jakości kształcenia.
Nowe zasady tworzenia programów studiów
Programy kształcenia projektowane są w oparciu o efekty uczenia się, które określają wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne zdobywane przez studentów.
Nowe podejście do akredytacji
Ocena kierunków studiów koncentruje się nie tylko na realizacji programu, ale również na osiąganych efektach uczenia się i jakości procesu dydaktycznego.
Model Polskich Krajowych Ram Kwalifikacji
Polskie Ramy Kwalifikacji to nie tylko uporządkowana, opisana przy pomocy deskryptorów charakterystyka poziomów kwalifikacji, to także szeroko rozumiana koncepcja systemu uczenia się przez całe życie integrująca uczenie się formalne, pozaformalne i nieformalne.
System zapewniania jakości kształcenia
Nowy system jakości kształcenia opiera się na:
określeniu misji i celów uczelni,
projektowaniu programów na podstawie efektów uczenia się,
realizacji procesu dydaktycznego zgodnie z założeniami programu,
monitorowaniu osiąganych efektów,
wykazywaniu spójności między założeniami a rezultatami kształcenia.
Warto wiedzieć
Polska Rama Kwalifikacji wspiera ideę uczenia się przez całe życie oraz zwiększa przejrzystość i porównywalność kwalifikacji zdobywanych w szkolnictwie wyższym.
